AYM’den 8 Yıl Süren Yetki Davasına İhlal Kararı: İşçiler Yıllarca TİS Bekledi

Anayasa Mahkemesi, bir sendikanın yetki tespitiyle ilgili davanın yaklaşık 8 yıl sürmesini sendika hakkının ihlali olarak değerlendirdi.

Türkiye Devrimci Kara, Hava ve Demiryolu Taşımacılığı İşçileri Sendikasının başvurusunda, sendika 2016 yılında yetki tespiti talebinde bulundu. Bakanlık sendikanın yetkili olduğuna karar verdi ancak işverenin itirazı üzerine süreç mahkemeye taşındı.

6356 sayılı Kanun gereği yetki tespitine yapılan itiraz, yetki işlemlerini dava sonuçlanana kadar durduruyor. Bu nedenle dava devam ederken toplu iş sözleşmesi süreci de ilerleyemedi.

AYM: Toplu Sözleşme Hakkı Yıllarca Bekletilemez

Anayasa Mahkemesi, toplu iş sözleşmesinin sendika hakkının en önemli unsurlarından biri olduğuna dikkat çekti.

Mahkemeye göre yetki davasının yıllarca sürmesi, sendikanın işverenle toplu pazarlık yapmasını fiilen engelliyor. Bu süre içinde işçiler değişebiliyor, sendikanın üye sayısı düşebiliyor ve sendikanın işyerindeki örgütlenme gücü zayıflayabiliyor.

AYM bu nedenle yetki davalarının sıradan davalar gibi yıllarca sürmemesi, hızlı şekilde sonuçlandırılması gerektiğini vurguladı.

Sorun “Yapısal” Bulundu

AYM, yaşanan gecikmenin yalnızca bu dosyaya özgü olmadığını, yetki davalarının uzun sürmesinin yapısal bir sorun olduğunu belirledi.

Mahkeme, bu sorunun çözülmesi amacıyla kararın bir örneğinin Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilmesine de karar verdi.

2 Yılı Aşkın Süre Geçti, Sorun Hâlâ Çözülmedi

AYM’nin kararı 15 Şubat 2024 tarihinde verildi. Aradan Ağustos 2026 itibarıyla iki yılı aşkın süre geçmesine rağmen, yetki itirazlarının toplu sözleşme sürecini yıllarca durdurabilmesine yol açan sistemi ortadan kaldıran nihai bir yasal düzenleme yürürlüğe girmiş değil.

Bu nedenle bugün de bir işyerinde sendikanın yetkisine itiraz edilmesi ve davanın uzaması halinde işçiler toplu iş sözleşmesi için yıllarca beklemek zorunda kalabilir.

AYM Oybirliğiyle İhlal Kararı Verdi

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Anayasa’nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.

Karar, çalışma hayatında önemli bir soruyu yeniden gündeme taşıdı:

Bir sendikanın yetkisi konusunda uyuşmazlık çıkması, işçilerin 5-8 yıl toplu sözleşmesiz kalmasının gerekçesi olabilir mi?

AYM’nin cevabı net: Hayır.

İşçilerin toplu sözleşme hakkı, yıllar sonra kullanılabilecek bir hak değil; zamanında ve etkili şekilde kullanılabilmesi gereken anayasal bir haktır.

Kaynak: Hüseyin Kahraman / https://www.facebook.com/share/p/1F2EZdFvtM/